Rechter stelt Google en Meta aansprakelijk voor socialemediaverslaving
Deze week spreken we met Lotje over een recente rechtszaak in de Verenigde Staten, waar Google en Meta aansprakelijk werden gesteld voor de socialemediaverslaving van een gebruiker.
Meta en Google aansprakelijk voor socialemediaverslaving
In de Verenigde Staten heeft de jury in een rechtszaak een baanbrekende uitspraak gedaan: techgiganten Meta en Google zijn aansprakelijk gesteld voor de socialemediaverslaving van een gebruiker. Een vrouw stelde de grote techbedrijven aansprakelijk voor haar socialmediaverslaving en de psychische schade die daaruit volgde. Ze kreeg gelijk en een schadevergoeding van ongeveer 3 miljoen dollar toegekend.
Eindeloos scrollen op instagram
Jarenlang hielden deze bedrijven vol dat gebruikers zélf verantwoordelijk zijn voor hun gedrag online. Maar volgens de jury spelen de platformen, en vooral hun ontwerpkeuzes en algoritmes, een actieve rol in het creëren en versterken van verslaving. Interne documenten lieten zien dat bedrijven actief sturen op meer schermtijd, terwijl ze dat publiek ontkennen.
Geen officiële diagnose
Techbedrijven verdedigden zich door te zeggen dat een socialmediaverslaving geen officiële diagnose is. Maar de rechter ging daar niet in mee. Lotje geeft aan: “Of het nou officieel een verslaving is of niet, als je zestien uur per dag op een app zit waar je niet zestien uur per dag op wil zitten, dan lijkt me dat genoeg reden om die app aan te passen.”
Inside the Rage Machine
De zaak sluit aan bij andere recente onthullingen over hoe Big Tech te werk gaat. Onder meer uit de BBC-documentaire Inside the Rage Machine, waarin klokkenluiders beschrijven hoe platformen bewust zogenoemde “borderline content” bevoordelen. Dit is content die niet illegaal is, maar wel schadelijk kan zijn, zoals complottheorieën of polariserende en misogyne video’s. Interne analyses tonen dat juist dit soort berichten meer interactie opleveren, vooral wanneer ze sterke emoties zoals woede oproepen. Volgens de getuigenissen kreeg dit type video daarom actief voorrang in aanbevelingssystemen. Dit deed het platform om bijvoorbeeld de concurrentiestrijd met TikTok aan te kunnen gaan. De onthullingen maken duidelijk dat deze dynamiek geen bijproduct is, maar een bewuste strategie om de aandacht van gebruikers langer vast te houden.
Verandering aan de platforms
Een belangrijke kanttekening blijft: ondanks deze onthullingen en de miljoenenvergoeding aan het slachtoffer verandert er vooralsnog weinig aan de platformen zelf. In Europa ligt de situatie anders. Met de Digital Services ActLuister hier de aflevering die we eerder maakten over de DSA is er al bestaande regelgeving die de platforms aan banden moet leggen, maar die valt of staat met sterke handhaving. Tegelijk wordt er gewerkt aan nieuwe wetgeving, de Digital Fairness Act,Luister hier de aflevering die we eerder maakten over de DFA die zich expliciet richt op het tegengaan van verslavend en manipulatief ontwerp. Waar rechtszaken in de VS vooral leiden tot schadevergoedingen, kunnen Europese toezichthouders platformen verplichten hun ontwerp aan te passen, op straffe van forse boetes. De inzichten uit deze zaak kunnen daarbij helpen, zowel voor betere handhaving van bestaande regels als voor het vormgeven van nieuwe wetgeving.
Volg ons op de voet...
Let op! Nu volgen wat linkjes naar Big Tech!
Volg jij Bits of Freedom al? Bijvoorbeeld op Mastodon, Bluesky, Instagram of LinkedIn?
De podcast vind je in jouw favoriete podcastapp. Bijvoorbeeld op Spotify of Apple Podcasts.
Wil je niks te maken hebben met Big Tech? Abonneer je dan gewoon op onze podcastnieuwsbrief: