Hoop is geen blind optimisme
- 18 september 2026
We worden regelmatig uitgenodigd om ons verhaal te vertellen. Soms is het voor een groep ambtenaren, dan weer op een congres voor juristen of in de collegezaal. En juist daar krijg ik vaak de vraag: 'geloof je er nog wel in, komt het allemaal nog wel goed?'.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief
Dit artikel verscheen eerder als voorwoord van onze tweewekelijkse nieuwsbrief. Voortaan deze nieuwsbrief meteen in je inbox ontvangen? Schrijf je in via:
Vaak heb ik dan net verteld over onze rechtszaak tegen Meta waarin ze er alles aan doen om ons te jennen. Haar advocaten besteden weinig aandacht aan Meta’s overtreding van de wet, maar proberen ons af te leiden met vragen over procedurele punten. Kunnen we wel aanspraak maken op een spoedeisend belang? Is de implementatietermijn van de bevelen van de rechter niet veel te kort? Alles wordt uit de kast gehaald: ze begint een executiegeschil, tekent hoger beroep aan en stelt cassatie in bij de allerhoogste rechter. En mochten we denken dat het daarbij blijft: ze heeft ook al een nieuwe procedure aangekondigd. Dat alles om ons en anderen te ontmoedigen de strijd aan te gaan.
Ik begrijp de vraag dan ook maar al te goed. En toch heb ik goede hoop. Professor Ernst Bohlmeijer, hoogleraar psychologie aan de Universiteit Twente, zegt over hoop: "Je weet niet hoe het loopt, maar ondanks zorgen of tegenslag vertrouw je erop dat je kleine stappen kunt zetten die zinvol zijn. Dat maakt hoop een krachtbron in onzekere tijden."
Ik zie onze rechtszaak als een kleine stap in een grotere context. Meta ligt wereldwijd onder vuur bij de rechter en die rechtszaken worden ook nog eens gewonnen. Deze rechtszaken gaan vaak over de manier waarop Meta haar platformen ontwerpt. Het bedrijf kiest bewust voor vormgeving die de autonomie van de gebruiker ondermijnt. Je hebt vast gehoord van de zaak van 20-jarige Kaley. Zij kreeg miljoenen aan schadevergoeding toegekend omdat de platformen ontworpen zouden zijn om minderjarigen verslaafd te maken. In een andere zaak werd Meta veroordeeld tot het betalen van een bijna een miljard (!) voor de schadelijke effecten van haar platformen voor de maatschappij.
Door via rechtszaken verandering af te dwingen in het ontwerp van sociale media platformen, pak je de kern aan van hoe Meta gebruikers aan haar verbindt. Dat leidt tot meer zeggenschap van de gebruiker. En zonder twijfel maakt die gebruiker andere keuzes dan de keuzes die Meta nu voor haar maakt. Einde dominantie.
Dus als mij wordt gevraagd of ik hoopvol ben, is mijn antwoord: zeer zeker. Bohlmeijer zegt dat hoop “geen blind optimisme is dat zegt ‘het komt wel goed’, maar een houding die je helpt grip te krijgen, zelfs als je de uitkomst niet kent.” En daarom ben ik ook zo blij dat we die rechtszaak konden beginnen - en dat we beide keren meer dan glansrijk hebben gewonnen.
Het is een kleine stap in een grote verandering die we met z’n allen maken. Ik kan niet anders dan hoopvol zijn.