In oktober vierden we een klein feestje toen de rechter in ons kort geding tegen Meta in ons voordeel besliste. Het hoger beroep bevestigde dit oordeel: het vonnis blijft staan, met slechts één kleine aanpassing – de dwangsom wordt verdubbeld. Twee keer gewonnen, helder en duidelijk. Of toch niet?

De rechter oordeelde eenduidig: Meta overtreedt de wet en moet Instagram en Facebook aanpassen. Sinds begin dit jaar hebben gebruikers een keuze: wil je de tijdlijn met posts van vrienden, of de content die Meta voor je uitzoekt? Deze keuze is belangrijk, want de informatie die je te zien krijgt, vormt je beeld van de wereld om je heen. Onze rechtszaak gaat daarom over vrijheid van meningsuiting, een gezond publiek debat en onze samenleving als geheel.

Tot twee keer toe hebben rechters gekeken of Meta de wet overtreedt. En beide keren was het oordeel helder: ja, Meta moet haar apps aanpassen. Je zou denken: dat is dan dat. Maar Meta denkt daar anders over. Ze heeft cassatie ingesteld. Dat betekent dat de zaak wordt voorgelegd aan de hoogste rechter in Nederland, de Hoge Raad. Die controleert alleen of de lagere rechters de wet correct hebben toegepast, de procedures goed zijn gevolgd en de oordelen begrijpelijk zijn onderbouwd. Zonder cassatie zouden verschillende rechtbanken dezelfde wetten op verschillende manieren kunnen interpreteren. Dat zou leiden tot onvoorspelbaarheid en ongelijkheid.

De Hoge Raad zal de zaak dus niet nog een keer inhoudelijk beoordelen. Ze kijkt alleen of de hoger beroep-rechter het recht juist heeft toegepast. Meta stelt bijvoorbeeld dat de rechter niet kritisch genoeg heeft gekeken naar ons beroep op een spoedeisend belang. Volgens Meta is de rechter te gemakkelijk met ons meegegaan, of heeft deze niet voldoende uitgelegd waarom er sprake is van urgentie. Mocht de Hoge Raad oordelen dat de lagere rechter fouten heeft gemaakt, dan moet de rechtszaak opnieuw worden gevoerd.

Maar is dat echt de motivatie van Meta? Tot voor kort was de zaak namelijk vrij overzichtelijk. Het heeft ons heel veel uren werk en een forse aanslag op onze begroting gekost, maar zes maanden later hadden we twee duidelijke vonnissen. En dat was het. Nu, met cassatie, gaan we er waarschijnlijk nog eens anderhalf jaar mee bezig zijn. De kosten kunnen ook flink oplopen, want voor cassatie heb je gespecialiseerde advocaten nodig. Dan vraag je je toch af: gaat het Meta echt om het recht, of zitten er andere motieven achter?