Opinie: Ambtenaren mogen niet op TikTok, maar de gemeente gaat het wel gebruiken – wát een hypocrisie
De gemeente Amsterdam gaat TikTok gebruiken om jongeren te bereiken. Waarom dat een slecht plan is, lees je hieronder. Deze opinie verscheen 14 december 2025 in het Parool.
Sinds vorige week is de gemeente Amsterdam te vinden op TikTok, onder het account @jongamsterdam. Dat is niet alleen schandalig, maar ook hypocriet, omdat de gemeente al meer dan twee jaar intern een anti-TikTokbeleid voert en zich op Europees niveau juist uitspreekt tegen verslavende mechanismen van apps zoals TikTok. Een gemeente op TikTok is de teloorgang van onze democratische rechtsstaat, die onafhankelijk zou moeten zijn van verslavende, commerciële bigtechbedrijven.
De schermtijden van jongeren schieten door het dak, met gemiddeld 6,5 uur per dag en bij een kwart van de jongeren zelfs meer dan 8 uur. Dat komt doordat apps als TikTok zo zijn ontworpen dat ze mensen verslaafd maken. TikTok weet heel veel van de gebruikers, onder andere door hun scrollgedrag. Hierdoor weet het bedrijf precies welke content het moet voorschotelen om jou zo lang mogelijk aan het platform te binden. Hoe meer tijd je op TikTok spendeert, hoe meer advertenties je kan bekijken en hoe meer geld TikTok aan je verdient.
De content die gebruikers te zien krijgen is bovendien vaak niet de content waar ze zelf voor zouden kiezen, maar content waar ze gevoelig voor zijn: denk daarbij aan de manosphere, eetstoorniscontent en bubbels met rechts-conservatieve content.
Strengere Europese regulering van sociale media
Dat zijn vanzelfsprekend geen veilige plekken om te scrollen, niet voor volwassenen en niet voor jongeren. Ook de gemeente weet dit, want die wil zich in de Europese Unie inzetten voor strengere regulering van sociale media. Toch kiest de gemeente Amsterdam – de gemeente die constant wijst op de gevaren van online zijn voor jongeren – ervoor om een TikTok account te beginnen. Een overheidsinstantie zou niet afhankelijk moeten zijn van zo’n giftig en commercieel platform als TikTok om in contact te komen met jongeren, dat gaat in tegen alles waar een democratische rechtsstaat voor staat.
Met deze actie legitimeert de gemeente Amsterdam bovendien TikTok en het TikTokgebruik door jongeren. Om laagdrempelig in contact te komen met de gemeente moeten jongeren TikTok gebruiken. Jongeren zullen denken dat als de gemeente zélf op TikTok zit, het vast niet zo erg kan zijn.
Hetzelfde geldt overigens voor Instagram, waar burgemeester Femke Halsema laagdrempelige Q&A-video’s maakt. Maar die drempel ís niet laag, want gebruikers moeten dus Instagram hebben om een vraag te kunnen stellen aan hun burgemeester. Ook Instagram verdient aan verslavend ontwerp en invasieve tracking.
Wat Bits of Freedom betreft hadden overheidsinstellingen al begin dit jaar afscheid genomen van de sociale media van big tech, maar de gemeente lijkt juist de andere kant op te bewegen. Dat is ontoelaatbaar.
Ambtenaren mogen TikTok niet gebruiken
Het opvallendste: de gemeente weet heel goed dat TikTok geen fijne app is, want Amsterdamse ambtenaren mogen er al meer dan twee jaar geen gebruik van maken. Het is zelfs zo erg dat de gemeente maar twee ‘speciale telefoons’ heeft waar TikTok op geïnstalleerd staat, en die hebben geen toegang tot het beveiligde wifi-netwerk van de gemeente.
Als een app zo gevaarlijk is dat die alleen onder deze voorwaarden gebruikt kan worden, waarom wil de gemeente dan dat duizenden jongeren TikTok gebruiken om op de hoogte te blijven van wat de gemeente allemaal doet?
Het excuus van wethouders Scholtes luidt dat de gemeente jongeren wil bereiken op de plek waar ze zijn. TikTok is de plek waar ze zijn, omdat ze er aan verslaafd zijn gemaakt door allemaal trucs waar diezelfde gemeente zich tegen uitspreekt in de Europese Unie.
Het is onacceptabel dat de gemeente zichzelf onderwerpt aan de verslavende algoritmen waar ze eigenlijk tegen zijn. Jongeren zijn ook op andere plekken te vinden en bereiken. Zo zitten veel jongeren op school, op sportclubs en fietsen ze door de stad.
De gemeente moet jongeren op die andere plekken weten te vinden, of zelf plekken creëren waar jongeren kunnen zijn zonder uitgebuit te worden. Dit is echt een heel slap excuus om gebruik te maken van zo’n platform en haalt de bestaande houding van de gemeente tegenover big tech volledig onderuit.
Deze opinie is op 14 december gepubliceerd in het Parool. Lees hier de publicatie in het Parool.