Privacyschenders gezocht – Nominaties Big Brother Awards 2016 geopend!

Wie-niet-weg-is-is-gezien gaat er bij ons niet in

De Week

Dat je mobiele telefoon voortdurend je aanwezigheid verklapt mag geen vrijbrief voor bedrijven zijn om je op straat te achtervolgen.

Credits:
Civilion (foto)

In de offline wereld online apparaten tracken

Vele wegen leiden naar Utrecht. En zeker ook naar het centrum van die stad. En voor stadsplanners is het best handig om te weten of mensen vooral via de ene of via die andere afslag de stad inrijden. En hoe lang ze daar dan over doen. Eén van de manieren om dat te bepalen is door de mobiele telefoons van die automobilisten te volgen. Immers, veel automobilisten hebben hun mobiele telefoon met Bluetooth aan hun auto gekoppeld. Dat Bluetooth-signaal kun je met antennes langs de weg oppikken. En als Bluetooth uitstaat, dan gebruik je diens WiFi-signaal. De tracking-technologie wordt niet alleen gebruikt om de routes van automobilisten te monitoren, maar ook om het publiek in een winkelstraat of winkel te volgen.

De bouwers van die trackingsystemen vinden jouw zorgen over je privacy jouw probleem. De directeur van CityTraffic zegt doodleuk: “En als jij je wifi in de stad ook nog eens uitschakeltEen wandeling met de man die al onze bewegingen peilt, dan kan ik zelfs niet bij je MAC-adres.” Anders gezegd, zet maar gewoon even je draadloze internet uit. Hetzelfde geluid liet minister van Economische Zaken zich al 2,5 jaar eerder in de Tweede Kamer ontvallen: “Als je dat niet wilt, zet je je mobiel uitMinister Kamp is niet erg aan zijn telefoon gehecht. Als je zo’n winkel helemaal niet binnen wilt gaan, ga je niet naar binnen.” Maar zo simpel is dat niet.

De bouwers van die trackingsystemen vinden jouw zorgen over je privacy jouw probleem.

Telefoon uit is geen realistische optie

Vandaag de dag heeft iedereen wel een mobiele telefoon, meestal met snel internet. We zijn gewend om die telefoon altijd bij ons te hebben, op elk moment bereikbaar te zijn en snel op te kunnen zoeken of diezelfde schoenen elders niet goedkoper zijn. Je telefoon verklapt dus voortdurend je aanwezigheid, maar veel vrijheid heb je niet. Als je snel wilt kunnen internetten, maar tegelijkertijd je telefoonrekening zo laag mogelijk wilt houden, dan moet je draadloos internet aan hebben staan. Geen keuze. Je telefoon op de juiste momenten uitzetten – zou je dat al willen – is ook al geen optie: het onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens naar CityTraffic’s collega’s van Bluetrace toont juist aan dat de trackers vaak tekort schieten met de notificatieBluetrace werd gedwongen om haar beleid rigoreus aan te passen.

In de auto is dat niet anders. Als je je telefoon draadloos aan je auto gekoppeld hebt, dan moet je Bluetooth gebruiken. Geen keuze. Een andere route kiezen is ook geen optie. Als op alle doorgaande wegen in de stad sensoren hangen die de aanwezigheid van jouw mobiele telefoon vastleggen, dan kun je alleen nog via kleine achteraf steegjes de stad in. Dat is geen serieuze optie – al was het maar omdat je de navigatie juist aan hebt staan omdat je die omgeving niet op je duimpje kent én omdat de navigatie je juist steeds weer terugleidt naar die doorgaande wegen.

In de openbare ruimte moeten mensen zich onbespied kunnen bewegen zonder te worden gevolgd.

Onbespied in het openbaar

Het is geen realistische optieDe uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens over wat kan - en wat niet. om van mensen op straat te verwachten dat ze een vrij fundamentele functionaliteit van hun telefoon uitschakelen als ze niet gevolgd willen worden. Wat wel normaal is: “In de openbare ruimte moeten mensen zich onbespied kunnen bewegen zonder te worden gevolgd.” Wij vinden daarom dat bedrijven je niet, of in ieder geval niet zonder je expliciete toestemming, op straat mogen volgen. Of misschien nog beter: dat de technologie zo verbeterd wordt dat tracken helemaal niet meer mogelijk is.

  1. Peter1984

    Goed artikel, alleen nu lijkt het net alsof dit standpunt (niet volgen) alleen geldt voor bedrijven.

    Is het niet veel belangrijker om dit standpunt ook van toepassing te verklaren voor de overheid?

    Het is nu onmogelijk je in een openbare ruimte te begeven, zonder dat je door de overheid gevolgd wordt (ANPR, parkeren met kenteken, parkeren alleen met pasje, cameratoezicht, lokatiegegevens mobiele telefoons, opslaan van mondelinge gesprekken in metro, etc., etc.). En dat allemaal terwijl er geen technische noodzaak is en ik – volgens mij – nergens van verdacht wordt.

    Fijn dat AP dit nu geregeld heeft, maar heb niet altijd de indruk dat ze echte impact willen maken met grote zaken. Maar misschien zijn ze zwaar onderbezet voor de taak die ze moeten uitvoeren en kiezen ze bewust voor de low profile zaken (tegen kleine bedrijfjes)?

    • Rejo Zenger

      Je hebt natuurlijk helemaal gelijk. Dat we er in dit artikel niets zeggen over de manier waarop de overheid haar burgers in de gaten houdt wil niet zeggen dat we daar niet ook iets van vinden. 🙂

  2. LK

    Maar, ze tracken dus op WiFi en Bluetooth? Dus als je gewoon op mobiele data zit is er geen probleem?

    Als ik door de stad loop ga ik niet op elke hotspot zitten die ik tegenkom. Mobiele data kost geen drol tegenwoordig.

    • Rejo Zenger

      Ja, dat is uiteraard een aardige oplossing, voor zover het gaat om je WiFi-verbinding. Maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Daarnaast kun je er niet altijd voor kiezen, bijvoorbeeld als je je telefoon met je auto wilt verbinden of een draadloze koptelefoon gebruikt. Het punt is juist: het zou niet nodig moeten zijn dat je geen WiFi meer gebruikt hierom. Dat je mobiele telefoon voortdurend je aanwezigheid verklapt mag geen vrijbrief voor commerciële bedrijven zijn om je op straat te achtervolgen.

    • Maarten Wolzak

      Dat je niet aankoppelt met elke hotspot betekent niet dat jouw mobiel niet “rondbazuint” dat jij daar loopt. Als je wifi niet actief uit hebt gezet kijkt je telefoon continu of er bekende netwerken in de buurt zijn. Met dat kijken geeft je telefoon ook aan dat jij daar bent.

  3. Gerda

    Dan zou je met mensen die dezelfde route gebruiken als jouw kunnen afspreken om allemaal al hun oude telefoons mee te nemen, on het verkeer op die route virtueel te verveelvoudigen. Dan hebben die mensen allemaal een goede doorstroming.

    Hoe zit het eigenlijk met al die ambtenaren die een ‘geheim’ nummer hebben? Vallen die ook buiten de spoinage data?

  4. Gerda

    En een luchtigere vraag met serieuse implicaties.:

    Wat als ze het verkeer op de wallen op die manier gaan loggen. Dan heeft de GGD een database met ‘geslachts verkeer’

    Maar wie zegt dat big pharma of de gezondheids vezekeraars daar niet al zijn geweest? Ik zag laatst dat je voor 50 dollar in china al een tooltje kan kopen om GSM’s to loggen. Als we er allemaal es een kopen en dan eens in kaart brengen waar onze ambtenaren de hele dag uithangen? Moet je eens kijken hoe snel dat ze dan achter ons aan komen. Maar als bedrijven ons loggen en ambtenaren er beter van worden dan is het allemaal OK.

  5. jasperwillem

    Bijzonder, heb Bluetooth en WIFI gewoon non-stop uitstaan, en schakel bewust WIFI aan wanneer nodig. Alle sync staat gewoon uit buiten WIFI. Dan valt het dataverbruik bij mij mee. Misschien geen standaard gebruiker?

  6. Martijn

    Ik vind dat het onbespied rond kunnen lopen, of rijden in de publieke ruimte een grondrecht van een ieder is. De overheid en diverse bedrijven menen tegenwoordig dat privacy iets is waar je niet standaard meer recht op hebt, maar dat men maar allerlei maatregelen dient te nemen om maar iets van privacy te hebben. En het erge is, dat het overgrote deel van de Nederlanders er net zo over lijkt te denken, als ze er überhaupt al over nadenken. Ik merk veelal in mijn directe omgeving dat men privacy associeert met iets waardoor criminelen of terroristen vrij spel hebben en dat het niet meer dan terecht is dat dit stapje voor stapje van ons wordt afgenomen… Dit alles voor de collectieve veiligheid natuurlijk, slaapt u lekker verder, want wij waken en volgen u. ( uiteraard alles en iedereen, 24/7, zonder welke aanleiding dan ook) u hebt tenslotte niets te verbergen, toch?

  7. Hicham Baroudi

    Ik ben een oude politie man en zou graag mee willen spelen as boef en ik ben Marokkaans
    Dus nog spannender

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.