Nieuwe leden voor onze Raad van Advies

Super Stream Me: zonder privacy geen identiteit

De Week
DOSSIER: Platformen

Een gedurfd experiment bij een eenvoudige vraag: wat gebeurt er als je besluit om iedere vorm van privacy op te geven? Een hele hoop, maar weinig goeds, bleek in de documentairereeks Super Stream Me. We zetten de drie belangrijkste privacylessen op een rij.

Lifestream
Voor de VPRO veranderde programmamakers Nicolaas Veul en Tim den Besten vijftien dagen in een wandelende livestream. Dag en nacht waren de jongens te volgen via de kleine camera’s die ze bij zich droegen. Dus ook tijdens gênante (op de wc), persoonlijke (onder de douche) en intieme (tijdens een date) momenten die je normaal gesproken met bijna niemand deelt. Op de website van het project konden volgers ook constant hun gemoedstoestand, locatie en veel te hoge hartslag zien.

Uitvergroot
Dag en nacht streamen is erg ingrijpend, maar we moeten niet onderschatten hoeveel privacy we de afgelopen jaren al hebben ingeleverd. Vijftien jaar geleden vonden de meesten een mobiele telefoon nog niet nodig. Inmiddels beschikt de oudste generatie over een iPad en zonder Facebook loop je het risico om feestjes of afspraken te missen. Onze hartslag delen we weliswaar nog niet met onze vrienden en volgers, maar inmiddels wel met makers van apps, zonder precies te weten wat daarmee gebeurt.

De grens tussen online en offline is nu nog redelijk zichtbaar, maar zal in de toekomst verder vervagen. Daardoor houd je steeds minder ruimte over waarin je even helemaal afgesloten kunt zijn. In Super Stream Me wordt deze maatschappelijke verandering in de hoogste versnelling gezet. Belangrijke kanttekening: Tim en Nicolaas kozen er heel bewust voor om hun privacy (tijdelijk) op te geven. Normaal wordt die keuze vaak voor jou gemaakt, of sta je er minder uitgebreid bij stil.

Je kunt niet je volledige zelf meer zijn
“Onze persoonlijkheid is net een diamant. Je schuift naar voren welke kant nodig en wenselijk is in een bepaalde situatie” stelt neuropsychiater Theo Compernolle in aflevering twee. Afhankelijk van waar en met wie we zijn, passen we ons gedrag continu aan. Naarmate je meer bekeken wordt en minder controle hebt over wie je bekijkt, wordt het steeds moeilijker om de ‘juiste’ versie van jezelf te zijn.

Met dat probleem sprongen Tim en Nicolaas heel verschillend om. Al op dag één veranderde Nicolaas in een altijd vrolijke, vriendelijke en beleefde versie van zichzelf. Tim besloot zich zo min mogelijk met zijn kijkers bezig te houden en leek zich voor zijn drugsgebruik of zijn naakte lichaam niet te schamen. Telkens sociale grenzen opzoeken en taboes doorbreken maakt je wel erg kwetsbaar en uiteindelijk was Tim degene die het eerste brak. Zonder privacy je volledige zelf zijn, lijkt helemaal geen optie.

 

Vertrouwenskwestie
Tijdens het experiment nam de bemoeizucht van de kijker steeds verder toe. Via sociale media kregen Tim en Nicolaas constant input van hun volgers en omdat hun locatie openbaar was, kwamen echte fans ook fysiek steeds dichterbij. Maar de drijfveren en de achtergrond van die volgers waren voor Tim en Nicolaas vaak niet zichtbaar. Dat is een probleem dat nu ook al speelt: ons internetgedrag wordt continu gevolgd, maar we weten niet precies door wie. Vooral Tim leek er moeite mee te hebben en werd daardoor steeds wantrouwiger.

 

Iets te beschermen
Ook als je géén kwaad in de zin hebt, hoeft niet iedereen alles over jou te weten. Sommige informatie kun je beter voor jezelf houden. Bepaalde momenten deel je het liefst alleen met vrienden of familie. En bovenal laat deze documentaire zien: sommige momenten houd je het best helemaal voor jezelf.

  1. Anon Iem

    Top artikel

    Vergelijk ook de Celebs en Hollywoodsterren, die vrijwillig aan de ogen van de werled onderworpen, zich terugtrekken in beveiligde en ommuurde huizen. Vanwege Privacy.
    Eeen logische conclusie van het experiments, lijkt mij.

    Maar hoe breng je wereld dit risico bij ?

  2. domingo dasilva

    Gewoon, alle app’s uitzetten en internet signaal provider alleen aanzetten als je online wilt.
    Na elke sessie zoekgeschiedenis wissen.
    App’s die je niet gebruikt verwijderen, hoeven ze ook niet te worden geüpdatet, scheelt weer ruimte.
    Lekker rustig hoor, moet je ook eens proberen.
    Ben je weer de baas over je eigen smartphone.

  3. Rick

    Mijn grootste zorg is dat anderen die hun privacy aan de wilgen hebben gehangen (bijvoorbeeld door Facebook/WhatsApp voor alles te gebruiken) ook de privacy van anderen in de wind gaan slaan (emails naar groepen mensen die allemaal elkaars adres te zien krijgen, uploads van mijn contactgegevens naar bedenkelijke oorden).

  4. Anoniem

    In het boek de Cirkel is een beschutte plek op het toilet, daar mag de camera uit. En daar wordt dan ook volop gebruik van gemaakt. Mensen zitten veel meer op het toilet, soms ook met meerderen.

    En in het boek mag de camera na 10 uur ’s avonds uit.

  5. Jurriaan Nijkerk

    Een erg aardig experiment, wellicht voor velen gelukkig verhelderend, waarvan overigens de uitkomst vaststond. Die zien wij namelijk dagelijks om elkaar heen, je hebt geen vochtdetector nodig om te zien of het regent.

    Het interesseert me geen reet wat anderen doen. Het kan mij niet boeien, het is hún feestje. Voor mij dus geen Facebook of Twitter, hét medium voor de zwatelende zwetser.

    Ook geen smartphone maar gewoon een Nokia 6310i omdat deze nu eenmaal onverwoestbaar is en er alle onderdelen voor zijn te krijgen. Een GSM die ik uitschakel wanneer ik met iemand aan het praten ben of gezellig iets drink op een terras. Stuur maar een SMS…

    Dank zij de smartphone is het aanzien van de gehele wereld veranderd. Al app-end lopen mensen tegen een lantaarnpaal of onder de tram. Geef een aap in de dierentuin een zakspiegeltje en iedere bezoeker denkt dat het een smartphone is: het beest kijkt er voortdurend op en tikt en swipet dat het een lieve lust is. Inderdaad, hij zit er net zo uit als een modern mens, naast volksziekte obesitas kennen wij nu ook imbecilitas.

    Bijlagen in PDF worden door mij weggeflikkerd, ook wanneer het rekeningen zijn, degenen die rekeningen sturen heb ik daar al over geïnformeerd, die dingen kunnen toch ook in gewoon HTML of RTF?

    De Adobe PDF reader is daarom ook van het systeem gepoetst, die wil tegenwoordig voor mij allerlei verbindingen leggen met het internet, de cloud en weet ik veel wat. Er zijn genoeg veiliger alternatieven voor, zoals PDF-Xchange of FoxitReader.

    Geen uitvoerbare scripts in mijn browser, jammer voor Tros Radar aan wiens enquètes ik ooit meedeed. Geen Flash, Silverlight of Java. Een veelgehoord zinnetje: ‘Kwaadwillenden kunnen… ‘

    Wij willen een samenleving die draait op connectiviteit én waarin privacy is gewaarborgd. Je moet toch wel erg ver heen zijn wil je niet inzien dat deze zaken nu eemaal samen níet kúnnen…

    Maar nogmaals, iedereen mag van mij, ik maak mij ook daar niet druk over. Hooguit geef ik mijn mening wanneer dit op zijn plaats lijkt…

  6. Jurriaan Nijkerk

    Nog even een smartphoneaanvulling op mijn post.

    De volgende filmpjes zeggen erg veel zonder er verder woorden aan vuit te maken:

    https://youtu.be/a-NzcpQVeZM

    https://youtu.be/MPoQgbYn8fU

    https://youtu.be/6oolLtPIOr8

    https://youtu.be/Hp7HDgxno9g

  7. Frank

    Bij dit soort experimenten mist een beetje de achtergrond. Mensen voelen wel onbewust dat er iets mis gaat, maar wat wordt niet echt duidelijk. Dat mensen opdringerig in je buurt komen is bedreigend, maar dat komt in dit geval wel heel erg door de extra aandacht die de VPRO mee brengt.
    De rest van ons wordt via al die privacy-inbreuken bespeeld alsof we marionetten zijn. Met berichten die precies onze gevoelige snaar raken worden we gemanipuleerd alsof we vee zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.