In 1996 schreef John Perry Barlow de invloedrijke "A Declaration of the Independence of Cyberspace". We zijn 30 jaar verder, maar de strijd om naturally independent te zijn op het internet is nog steeds in volle gang. Evelyn schreef hier onderstaand stuk over, dat eerder verscheen als voorwoord in onze tweewekelijkse nieuwsbrief.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Dit artikel verscheen eerder als voorwoord van onze tweewekelijkse nieuwsbrief. Voortaan deze nieuwsbrief meteen in je inbox ontvangen? Schrijf je in via:

You weary giants of flesh and steel

Deze week was Cindy Cohn, de directeur van Electronic Frontier Foundation (EFF), te gast bij The Daily Show. Aanleiding van haar bezoek was haar afscheid bij de organisatie en de recente uitspraken in twee rechtszaken tegen Meta en Google. Nog nooit zijn digitale rechten zo mainstream geweest.

EFF is de oudste digitale rechtenorganisatie ter wereld. Opgericht in 1990 door onder andere John Perry Barlow, die ook in 1996 de invloedrijke "A Declaration of the Independence of Cyberspace" schreef. Dat opent met de volgende woorden:

"Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind. On behalf of the future, I ask you of the past to leave us alone. You are not welcome among us. You have no sovereignty where we gather."

Het idee dat het internet moet worden beschermd tegen de overheid heeft standgehouden. Wat minder stand heeft gehouden, is dat er helemaal geen overheidsbemoeienis met het internet nodig is.

Tijdens het interview met Cindy Cohn, ontstond er discussie over een heel bekend reguleringsvraagstuk: moeten online 'tussenpersonen', zoals Meta en Google, verantwoordelijk worden gehouden voor wat gebruikers uploaden?

De een zegt dat, als je hosters aansprakelijk maakt voor wat gebruikers uploaden, er geen hoster zal zijn die gebruikers nog content laat uploaden. Ze zal immers niet kunnen uitsluiten of er sprake is van iets illegaals of schadelijks, en dus zal ze het zekere voor het onzekere nemen. Censuur ligt dan op de loer. De ander zegt dat, net zoals kranten verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor wat ze plaatsen, platformen verantwoordelijk zijn voor wat er in hun feeds verschijnt.

En wat vinden wij? Al in 2017 schreven we dat er misschien een 'tussenweg' is, namelijk (sommige) platformen verantwoordelijk maken voor de effecten van de ontwerpbeslissingen die ze nemen. In dat geval is een platform niet verantwoordelijk voor de haatdragende post die een gebruiker ergens in een hoekje van het platform plaatst. Maar het platform wordt er wél op afgerekend als zij die post pakt, er een advertentie naast plakt en dit bij al haar gebruikers onder de aandacht brengt. Even platgeslagen.

De focus op ontwerpbeslissingen is in de Digital Services Act belangrijk geworden, en was ook de focus van onze rechtszaak tegen Meta. Ontwerpbeslissingen stonden ook centraal in de twee rechtszaken die vorige week in de VS tot hun conclusie kwamen. Toen werden Meta en Google verantwoordelijk gehouden voor de schade die mensen geleden hadden door het ontwerp van hun platformen.

Goed nieuws, toch?

Ja, vinden wij, maar ook niet zonder gevaar. Een van de 'ontwerpbeslissingen' die onder vuur is komen te liggen? Encryptie. In een van de zaken beweerde het openbaar ministerie (van de staat New Mexico) namelijk dat de mogelijkheid om versleuteld te communiceren op Instagram kinderen in gevaar had gebracht. Wellicht vooruitlopend op de uitspraak heeft Meta begin deze maand aangekondigd dat versleuteld appen op Instagram per 8 mei niet meer mogelijk zal zijn. Ouch.

Ook uit John Perry Barlow's "Declaration": "I declare the global social space we are building to be naturally independent of the tyrannies you seek to impose on us." Als we in de afgelopen dertig jaar iets geleerd hebben, laat het dan zijn dat we nergens "naturally" vrij zijn van de mogelijkheid tot tirannie. Als we niet kritisch blijven op overheidsingrijpen lopen we het risico weer de ene tiran met de andere te vervangen.