Europese netneutraliteit is zoooo dichtbij…

Van doorstrepen naar onderstrepen

Maak kennis met onze gloednieuwe Privacy Café Coördinator!

Toen minister Opstelten het rapport over de “dreigtweetmonitor’ openbaar maakte, paste hij onbedoeld zijn ‘modus operandi’ aan: van doorstrepen naar onderstrepen. Bij vrijwel elk Wob-verzoek dat we doen is het raak: talloze paragrafen zijn doorgestreept, weggelakt, gecensureerd. Door per ongeluk dat rapport ongecensureerd openbaar te maken, onderstreepte hij precies ons punt.

Het is mooi dat de politie steeds vaker uit eigen beweging open is over haar werk, al is dat vaak gekleurd. Maar het is erg storend dat de politie regelmatig informatie angstvallig geheim houdt als je er netjes om vraagt. Het rapport over de tool waarmee de politie Twitter volcontinu monitort is een mooi voorbeeld daarvan.

Rekbaar begrip, dat ‘opsporingsbelang’

In de zomer van 2014 werd ons, in antwoord op een Wob-verzoek, het hele document geweigerd. Openbaar maken van die informatie zou het opsporingsbelang kunnen schaden én dat belang zou ook nog eens zwaarder wegen dan het belang van openbaarheid. Omdat wij dat niet zomaar wilden geloven, hebben we bezwaar aangetekend. In november werd een nieuwe beslissing genomen. Maar nog altijd zouden veel delen gecensureerd worden, onder meer vanwege het opsporingsbelang.

Tenminste, dat was het plan van minister Opstelten, hij stuurde in dit geval ons per ongeluk het hele rapport, ongecensureerd (pdf). Maar niet voordat zijn ambtenaren netjes hadden aangestreept wat weggestreept had moeten worden. En dat is leerzaam. Want met de beste wil van de wereld is van die gemarkeerde delen niet in te zien hoe die het opsporingsbelang hadden kunnen schaden.

Een paar voorbeelden?

Hoe zou de opsporing geschaad kunnen worden als wij weten dat de politie denkt dat alles op Twitter monitoren mag op grond van de algemene taak­omschrijving van de politie?

dtm-juridischekaders

Waarom zou het niet openbaar mogen worden dat de politie met Twitter is begonnen vanwege “het korte berichtgevingskarakter”? En zij aanneemt dat als dát werkt, het ook wel zal werken voor berichtjes die langer dan 140 karakters zijn?

dtm-korteberichtgevingskarakter

En hoe zou toch het opsporingsbelang geschaad kunnen worden als bekend wordt dat de politie bij de beveiliging van grote evenementen ‘in beginsel uitgaat van risicobeheersing’ omdat “het uitsluiten van risico’s immers niet realiseerbaar [is]”?

drm-risicobeheersing

Voordat we het document in z’n geheel publiceerden vroegen we nog even na of dat de opsporing écht niet in gevaar zou kunnen brengen. De reactie:

“[Die vraag] is […] aanleiding geweest nogmaals te beoordelen in hoeverre bezwaar bestaat tegen openbaarmaking van dit document. Bij die beoordeling heb ik vastgesteld dat de […] bezwaren die tegen openbaarmaking […] bestonden, inmiddels zijn weggenomen.”

Yeah, yeah, yeah.

Laat de Wob nou eens werken

Wie de overheid vraagt documenten openbaar te maken en de deksel op z’n neus krijgt, doet er verstandig aan bezwaar aan te tekenen. Of zo nodig naar de rechter te stappen. Kijk maar naar bovengenoemd rapport. In de eerste beslissing volledig geweigerd. In de beslissing op bezwaar gedeeltelijk. Maar nog altijd onterecht. Dat hadden we alleen nog maar voor de rechter helder kunnen krijgen. Maar dat kost geld én het is lastig pleiten dat een gecensureerde paragraaf gewoon openbaar kan als je niet weet wat er staat.

Stompzinnig weggestreepte teksten krijgen is eigenlijk aan de orde van de dag voor mensen die regelmatig de overheid vragen documenten openbaar te maken. Terwijl de regering steen en been klaagt over vermeend misbruik van de Wob door verzoekers, is dit onterechte censureren het misbruik dat wij keer op keer tegenkomen. Het is goed dat de Tweede Kamer de minister tot een pas op de plaats dwong. Maar nog beter wordt dit probleem nu eindelijk eens structureel door minister Plasterk opgelost.

  1. G. Brom

    Liever dan het bewust ingewikkelde WOB-systeem, zie ik liever dat er een beleid komt waarbij de overheid standaard alles openbaar doet, tenzij er staatsgeheimen of andere gevoelige gegevens (bijv. persoonsgevens van burgers e.d.) in staan.

    Het lijkt mij namelijk dat het bulk van alle overheidsdocumenten voornamelijk van zeer onschuldige aard is.

    Ik krijg de indruk dat het eigenlijk helemaal niet gaat om het beschermen van gevoelige gegevens, maar om te voorkomen dat het openbaar wordt wanneer iemand bij de overheid een fout maakt. En dat is onzin, iedereen is menselijk en maakt fouten.

    Alleen als je je fouten durft toe te geven, dan ben je een geschikt persoon voor een functie met een hoge verantwoordelijkheid. Zoals minister.

  2. Anoniem

    Bij de politie op Twitter moet ik nu iedere keer denken aan de tweet van de politie in Schiedam dat ze bij een man aan de deur zijn geweest omdat hij de politie via social media had beledigd. De persoon heeft het bericht daarna verwijderd en een excuusbericht geplaatst. De politie heeft het bij een waarschuwing gelaten en zegt: ‘We kijken mee en tolereren geen belediging’. https://twitter.com/politieschiedam/status/638294759342219264 en https://twitter.com/politieschiedam/status/638295431307493376

    Trouwens ook best apart om te zien wat er zoal als ‘geheim’ wordt aangemerkt en ook waarom. Laten we hopen de fouten zoals die bij dit document gemaakt zijn vaker voor zullen komen en dat we dan toch iets meer te weten komen.

  3. Griet

    @G.BROM zo heb ik mij als nieuwbakken raadslid van de Amsterdamse gemeenteraad zeer verbaasd over het fenomeen “KABINET”. dat is in dit geval geen meubelstuk, noch een regeringsploeg; het blijkt een ander woord voor “GEHEIM”. totaal willekeurig, zo lijkt het, wordt door het presidium van de raad een beleidstuk met het woord KABINET bestempeld. het waaróm is uiteraard ook KABINET. soms wordt gemompeld dat het hier om concurrentiegevoelige informatie gaat bij aanbestedingen. OK. dat lijkt me de enige legitieme en verdedigbare reden om iets geheim te houden -zolang dat nodig is… maar er heerst een soort ingebakken reflex om alles wat maar enigszins controversieel is tot KABINET te benoemen. en iets wat KABINET was, dat altijd KABINET te laten. als een KABINET-stuk ter inzage lag en gelezen kon worden was het immer de vraag wat daar nou zo geheim aan was. het zwaard van damocles echter, bestond uit een strafrechtelijke vervolging als je je als gemeenteraadslid niet aan die geheimhouding houdt.

    zo was het zoeken naar een nieuwe burgemeester heel erg KABINET. het feit dat er gezocht werd was zelfs KABINET. de samenstelling van de sollicitatiekcommissie was KABINET. diens aanbevelingen eveneens. kortom, de benoeming van een burgemeester diende tot het nieuwe mirakel van Amsterdam te verheven te worden; een wonder, een onbevlekte ontvangenis.

    het meest curieuze was dat een motie waarin gevraagd werd voortaan alles -by default- OPENBAAR te maken, en alleen die zaken KABINET te verklaren waarbij zwaarwegende financiële- of staatsbelangen betrokken waren, werd door het belangrijkste (controlerend) lichaam in de gemeente, de gemeenteraad, in een geslaagde zelfmoordactie verworpen! het haalde HET PAROOL niet eens.

  4. Jake

    @anoniem Toch ziek hoezeer er met twee maten wordt gemeten in dit land. Je mag iedereen beledigen, graag zelfs als diegenen niet-Westers zijn, maar de politie niet? Hoewel het hier en daar helemaal niet altijd onterecht is als je ziet hoe ze tekeer gaan. Maar goed dat ik dit weet, dan houd ik me ook maar gedeist zelfs op dit forum.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.