Europees democratisch proces moet dringend opener worden

Wat moet Google vergeten?

State of play of internet freedom in the Netherlands

‘Het recht om vergeten te worden’ is een veelbesproken onderwerp. Google werd eerder verplicht om te voldoen aan verzoeken om na een zoekopdracht op de naam van een persoon de zoekresultaten te verwijderen naar sites waarop informatie over deze persoon is te vinden. Voor Nederlanders moest dat tot nu toe op Google.nl verwijderd worden, maar de Franse toezichthouder wil nu dat het internationaal gaat gelden. Wat zijn de gevolgen daarvan?

Vergeetrecht

Het recht om vergeten te worden is het recht om te vragen dat bepaalde zoekresultaten worden verwijderd. Het Europese Hof oordeelde in 2014 dat mensen het recht hebben om zoekmachines te verzoeken om links naar persoonlijke informatie te verwijderen. Dat moest gebeuren als deze verwijzingen onjuist, onvolledig, verouderd, irrelevant of bovenmatig zijn.

Dat kan consequenties hebben voor de vrijheid van meningsuiting. Daarom dient bij elk ingediend verzoek het persoonlijk belang te worden afgewogen tegenover het algemene belang, waaronder de vrije meningsuiting., waaronder de vrije meningsuiting. Zo moeten zoekresultaten bijvoorbeeld blijven staan als ze linken naar sites met informatie over mensen met een bepaalde publieke functie.

Terug in de tijd

De Franse privacytoezichthouder, CNIL, oordeelde in mei dit jaar dat Google ‘het recht om vergeten te worden’ niet alleen dient toe te passen op een nationale extensie zoals google.co.uk, .fr, .es of .nl, maar ook internationaal moet toepassen. Resultaten die niet meer zichtbaar zijn via een nationale extensie, kunnen dan ook niet meer via de omweg van google.com of andere nationale extensies gevonden worden. Google was het hier niet mee eens en ging in hoger beroep, omdat zij vonden dat deze uitspraak onder andere het publieke recht op informatie zou belemmeren. Het CNIL wees het hoger beroep af met als gevolg dat Google moet voldoen aan de eis dat tienduizenden zoekresultaten van google.com en andere domeinen moeten worden verwijderd.

Wie heeft gelijk?

Het is belangrijk om te beseffen dat zelfs als een zoekresultaat door een zoekmachine wordt gewist, de oorspronkelijke website nog steeds online staat. Door de uitspraak van de CNIL wordt alleen een einde gemaakt aan het vinden van de omweg via google.com naar de gevoelige informatie. Maar er is wel een ander bijkomend gevolg. Google wijst op de gevolgen van de uitspraak voor andere landen. Als Frankrijk kan bepalen wat er in de rest van de wereld toegankelijk is, dan heeft dat vergaande gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting:

While the right to be forgotten may now be the law in Europe, it is not the law globally. Moreover, there are innumerable examples around the world where content that is declared illegal under the laws of one country, would be deemed legal in others: Thailand criminalizes some speech that is critical of its King, Turkey criminalizes some speech that is critical of Ataturk, and Russia outlaws some speech that is deemed to be “gay propaganda.

Zo kunnen de wetten van een land de toegang tot online informatie wereldwijd controleren en aanpassen. Het internet is dan zo vrij niet meer, zegt Google.

Aan de andere kant doet Google dit nu al met de toepassing van het auteursrecht. Zoekresultaten die linken naar auteursrechtelijk beschermd werk worden internationaal verwijderd, terwijl de procedure is gebaseerd op Amerikaanse en Europese wetgeving. Bovendien houdt Google zelf de mogelijkheid om te evalueren of links verwijderd moeten worden of niet, hoewel je daar natuurlijk veel op kan aanmerken.

Gevolgen van de uitspraak

De afweging van ‘het recht om vergeten te worden’ met het oog op enerzijds privacy en anderzijds de vrijheid van meningsuiting blijft erg lastig. De uitspraak van de Franse CNIL heeft ervoor gezorgd dat nu ook omwegen zoals google.com zijn afgesloten. Mensen kunnen nu genante en gevoelige informatie via verschillende wegen afschermen. Maar de uitspraak heeft ook gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting online. Een nationale instantie kan bepalen welke informatie voor burgers wereldwijd vindbaar is. Het internet is dan niet meer World Wide, maar gevuld met nationale beperkingen.

  1. Richard

    Ik ben benieuwd aan welke zijde van deze discussie Bits of Freedom staat. Afgezien van de duidelijke pro privacy en vrijheid van meningsuiting positie.

  2. Jeroen

    Volgens mij slaat de bewering dat Europese websites nu wereldwijd moeten worden toegepast nergens op. Amerikaanse bezoekers van google.com mogen gerust de vergeten links te zien krijgen. Het gaat hier echter om dat Europese bezoekers van google.com. Zo’n onderscheid is ook makkelijk te implementeren door het IP-adres van de bezoeker naar een land om te rekenen.

    Twitter heeft volgens mij al een dergelijk mechanisme zodat tweets over homoseksualiteit in Rusland worden gecensureerd maar daarbuiten niet. Dat is klote voor de Russen, maar het heeft géén negatieve effecten voor vrijheid van meningsuiting buiten Rusland.

    Dat Google zich achter een Amerikaans topleveldomein probeerde te verschuilen is belachelijk. Dat zou impliceren dat google.com zich ook niet aan Europese cookiewetten hoeven te houden en dat facebook.com alle Europese privacyregels mag negeren. Je kunt op internet zelf kiezen in welk land je je website host en op welke landen je je website richt, maar wat je binnen elk land doet is wel onderhevig aan de wetten van dat land, of we die wetten nu goed vinden of slecht.

  3. Mark

    De nationale instantie bepaalt volgens mij helemaal niks over welke informatie vindbaar is, maar heeft juist het recht van het individu, om voor zichzelf te besluiten of bepaalde informatie toegankelijk of minder makkelijk toegankelijk is, versterkt.
    De voorbeelden die Google in deze context noemt slaan de plank volledig mis, omdat die juist gaan over publieke figuren of zich afspelen in het publieke domein.
    Het verwijderen van dat soort informatie is dan inderdaad in strijd met de vrijheid van meningsuiting.
    Het ligt er dan, onder andere, ook aan wie het verwijderverzoek indient, een overheid of een persoon.

    Vanuit een ander perspectief kan je vragen: Wat geeft Google het ‘recht’ om te bepalen dat persoonlijke informatie altijd maar toegankelijk moet zijn?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.