Transparantie is meer dan alleen cijfers

Facebook maakt alles beter – voor zichzelf

Alleen bewustwording maakt rampzalig beleid niet ongedaan

Facebook is bijzonder goed in het presenteren van wijzigingen in haar beleid. Op de een of andere manier weten ze elke verandering zo te verwoorden dat jouw leven er alleen maar nóg beter van wordt. Zo kondigt een enthousiaste Jake Brill (what’s in a name) vandaag de nieuwste innovatie van Facebook aan: voortaan heb je én betere advertenties én meer controle. Maar wat zeggen ze nou echt?

Eerst een stapje terug. Facebook maakte vorige week bekend dat berichten van nieuwe gebruikers standaard alleen worden gedeeld met vrienden. Nou ja: en met Facebook zelf natuurlijk. Daarnaast kun je voortaan met je Facebook-account anoniem inloggen op andere websites. Nou ja anoniem: Facebook zelf ziet het nog wel natuurlijk.

Vandaag komt daar het nieuws bij dat Facebook je ook advertenties gaat tonen op basis van websites die je bezoekt en apps die je gebruikt. Want, in de woorden van Jake:

“We’re always trying to show you ads that you find relevant or interesting.”

Uhm, bedankt Jake. Wat hij eigenlijk bedoelt is dit: “Hoe relevanter een advertentie voor jou is, hoe groter de kans dat jij op die advertentie klikt en hoe meer de adverteerder ons betaalt om die advertentie te mogen tonen. Dus willen we graag zo veel mogelijk van je weten.”

Gelukkig is er een opt-out voor gebruikers die geen zin hebben om Facebook nog meer data te voeren. Facebook zegt daarover:

” You can opt out of this type of ad targeting in your web browser using the industry-standard Digital Advertising Alliance opt out, and on your mobile devices using the controls that iOS and Android provide.”

Wat ze dus eigenlijk zeggen is: “Bij ons is het onmogelijk om dit te weigeren. Als je dit niet wilt, moet je een cookie laten plaatsen door een website die is gemaakt door de advertentie-industrie en waarschijnlijk eeuwig in ‘Beta’ zal blijven. Oh en op je telefoon moet je zelf maar even met de instellingen gaan klooien.”

Tot slot geeft Facebook je meer controle over de advertenties die je ziet. Je kunt voor elke advertentie bekijken waarom je die te zien krijgt en aangeven dat een bepaalde interesse niet klopt of dat je geen advertenties van een specifieke adverteerder wilt zien. Zoals Jake het zegt:

“And now, you can make adjustments to the types of ads you see.”

Met andere woorden: “We zetten je graag aan het werk. Voortaan kun je ons nog makkelijker zélf vertellen wat je interesses zijn, voor het geval we dat nog niet op basis van je berichten en surfgedrag hadden uitgevonden.”

Kortom: vertrouw niet op Facebook als het aankomt op het beschermen van je privacy. Wil je je surfgedrag en interesses liever voor jezelf houden? Kijk dan in onze toolbox hoe je dat het beste kunt doen.

  1. Patrick

    Hai Tim,

    Ik ben al jaren fan van BOF, en was 1 van jullie allereerste donateurs. Sterker nog, ik heb op jullie kantoor meegedacht over jullie strategie. Desondanks moet me toch iets van het hart: naast groot fan, ben ik ook online strateeg (ik weet het, een verschrikkelijke term) en adviseer ik mijn klanten over het gebruik van, onder andere, Facebook.

    Ik vind het artikel dat je hebt geschreven enorm tendentieus en subjectief geschreven. Je neemt de uitspraken van Facebook, en gooit daar vervolgens een paar niet onderbouwde boze statements tegenaan. Heel even twijfelde ik eraan of ik niet op een herontworpen GeenStijl terecht was gekomen.

    Natuurlijk, Facebook bestaat niet om onze digitale burgerrechten te beschermen, daar kunnen we het allemaal over eens zijn. En dat deze aanpasingen ook geen stap in de goede richting zijn, dat ben ik ook met je eens. Maar de reden waarom ik jullie vanaf dag 1 steun en help, is dat jullie grondig te werk gaan, onderzoek plegen en daarvan onderbouwd verslag doen.

    Facebook is een marketingtool, en ik denk dat je er van uit mag gaan dat wij, de lezers, dat echt wel begrijpen, en geen ‘Facebook is de duivel’-propaganda nodig hebben. Sterker nog, ik vind het een beetje een belediging voor m’n intelligentie.

    In een wereld waar mijn analoge brievenbus nog steeds wordt volgepropt met uitingen waar ik echt niets aan heb (en waar bomen voor worden omgekapt) zie ik eerlijk gezegd het nut wel in van relevante advertenties. Het is immers beter dan het alternatief. Wat er met mijn voorkeurs-gegevens gebeurt, dat vind ik wel heel belangrijk. Maar daar ga je in je artikel dan juist weer niet op in.

    • Niek

      Ik wilde een reactie typen, maar eigenlijk heeft Patrick het meeste wat ik wilde zeggen, al gezegd. Ik snap niet dat het feit dat Facebook haar advertenties aan mijn behoeften wilt aanpassen als iets slechts wordt gezien. Ik hoef geen advertenties van pampers zolang ik geen kinderen heb. Wel wil ik een advertentie van een aanbieding van een leuk spel, want daar ben ik misschien wel geïnteresseerd in.

      Het zien waarom een bepaalde advertentie getoond wordt en het aanpassen is niks nieuws onder de zon, zo werkt het bij Google al een tijdje. Ik ben geen fan van Facebook, maar dit artikel vind ik het onnodig in een kwaad daglicht stellen van het nieuws. Verder sluit ik me aan bij de reactie van Patrick.

    • Tim Toornvliet

      Hey Patrick en Niek,

      Misschien dat ik iets ben uitgeschoten met de ironie, maar ik vind het wel degelijk kwalijk wat Facebook doet.

      Ten eerste: ze hanteren consequent een frame van “gepersonaliseerde advertenties zijn goed voor je”. Ik vind dat misleidend. Zo houden ze een systeem in stand waarbij er almaar meer informatie over je wordt verzameld, om je nog beter afgestemde advertenties te laten zien. Om nog maar te zwijgen over de risico’s van filter bubbles en discriminatie.

      Dit gedrag wordt consequent gepresenteerd als “in jouw belang” – door Facebook én door anderen. Ik heb alleen willen laten zien dat je het net zo goed andersom kunt formuleren. Het is in hún belang.

      Ten tweede: Facebook is er erg goed in om te doen alsof ze je meer controle geven. Maar ze zijn wel erg selectief met die controle. Het gaat altijd om dingen die je kunt verbergen voor anderen, maar niet voor Facebook zelf. Ook dat vind ik misleidend.

      Die foute framing, dat vind ík een belediging van mijn intelligentie.

      Natuurlijk, Facebook is niet de duivel. Patrick noemt het een marketingtool, maar ik weet zeker dat veel gebruikers het zo niet zien. Het kan dan geen kwaad om daar af en toe eens – misschien niet zo heel subtiel – op te wijzen.

  2. Gijs

    De reden dat dit ernstig is is vooral dat het ‘creepy’ is. Ik zocht een week of 2 geleden voor een vriend die vanuit de states overkwam voor een vlucht van hier naar Frankrijk op een andere site, maar kennelijk wel een site die op welke manier dan ook geassocieerd was met mijn Facebook pagina.

    Nu krijg ik tot op de dag van vandaag advertenties op Facebook over die specifieke bestemming, inclusief de prijs van de vlucht die ik opzocht, en de vraag of ik die vlucht niet toch nog wil boeken.

    Dat is geen goede reclame, dat is alleen maar ergerlijk, maar ook creepy: hoe weet Facebook dat ik naar die vlucht gezocht heb? En hoe weet die website wat mijn Facebook account is? En krijgen mijn vrienden (want dat is natuurlijk de volgende stap) nu straks reclame met “Gijs gaat naar Lyon, wil je ook een vlucht boeken?”, of “Gijs heeft een spelcomputer van merk X gekocht bij onlinewinkel Y – wil je er ook één kopen?”.

    Het is een schending van de privacy. Als ik bij mij in de stad naar de Blokker ga en een bezem koopt, dan krijg ik niet direct van de Hema een aanbieding voor stoffer en blik, noch krijgen mijn vrienden daar iets over te horen, noch krijg ik persoonlijke reclame van de Blokker als ik wel de winkel inga maar niets koop. Dat dit allemaal anders is in de digitale wereld en dat dat geweldig is voor verkopers, wil niet zeggen dat het (a) normaal is, (b) goed is, of (c) dat we daar blij mee moeten zijn.

    En zo kijken de ‘gewone’ Nederlanders hier ook tegenaan: ze gebruiken Facebook om in contact te blijven met hun vrienden en familie, en niet om nog meer reclame te zien. De claim van Patrick dat Facebook een “marketing-tool” is, is voor deze eindgebruikers belachelijk. Ik snap dat dit voor een “online strateeg” en andere beroepen zo is, maar voor jan en alleman is dat niet het geval, en is de toon van het artikel correct.

    • Tim Toornvliet

      Mooi voorbeeld. De ‘creepy line’ (een term van Google’s Eric Schmidt) ligt voor iedereen ergens anders. Wat iemand creepy vindt, is voor een ander misschien prettig.

      Maar als die lijn eenmaal overschreden is, merk je ineens dat je eigenlijk helemaal geen controle meer hebt over wat deze bedrijven van je weten en wat ze met die kennis doen.

      Daarom is het kwalijk dat Facebook dit soort wijzigingen doorvoert onder het mom van meer controle: met echte oplossingen heeft het niets te maken.

  3. Patrick

    @Niels

    Als je niet inziet dat Facebook een marketingtool is waarméé je jezelf op de hoogte houdt van vrienden en familie, dan zou ik je adviseren om nog eens een keer goed in de literatuur te duiken. Er is niemand bij Facebook die denkt: “Weet je wat, laat maar zitten dat geld dat we hiermee verdienen, ik wil gewoon dat Kees uit Apelscha lekker met z’n zus kan kletsen”. Het is een platform om jouw gegevens te verzamelen, door je de mogelijkheid te bieden om met anderen verbonden te raken. Zo staat het ook in hun algemene voorwaarden. Als je dat in de basis een slecht model vindt, dan heb je volgens mij maar 1 keuze, en dat is die voorwaarden niet accepteren en Facebook niet gebruiken.

    En ik vind het persoonlijk ook helemaal niet erg. Fantastisch toch, dat dat allemaal kan, en dat er ook nog eens geld mee wordt verdiend. Vooral doen!

    Als je naar de Hema gaat om een bezem te kopen, krijg je inderdaad geen berichten van de Hema over die bezem. In plaats daarvan krijgen jij en al je buren precies dezelfde folders in je bus met verzoeken om volledig andere producten te kopen. Producten waar je helemaal geen behoefte aan hebt. Over irritant gesproken.

    En nogmaals, ik juich helemaal niet alle stappen van Facebook toe, ook niet als online strateeg. Mijn punt is dat ik van een site als die van BOF, waar ik aan meebetaal, gefundeerde argumenten wil zien waaróm het slechte stappen zijn. Loze kreten kan iedereen wel slaan, zelfs jouw “Jan en alleman”.

  4. Patrick

    En dank aan Tim voor een heldere toelichting op zijn artikel!

  5. Maica

    Beste Patrick,

    Dat vervelende probleem van die folders waar je niet om hebt gevraagd is naar mijn weten vrij eenvoudig te verhelpen door een nee/nee sticker danwel een nee/ja sticker (indien je het lokale sufferdje wel graag blijft ontvangen) op je brievenbus te plakken.

    • Niek

      Met die opmerking mis je denk ik het punt van Patrick, Maica. De ‘oude’ manier van reclame maken heeft meer weg van een schot hagel, terwijl de nieuwe manier veel klantgerichter is en dus veel meer inspeelt op de daadwerkelijke vraag. Als je een bezem koopt is de kans misschien wel groter dat je ook een stoffer en blik nodig hebt dan bijvoorbeeld een koffiezet automaat. Ik heb dan inderdaad liever reclame van een stoffer en blik dan van een koffiezet automaat.

      Het voorbeeld dat Gijs geeft, van de vlucht die hij wilde boeken, laat overigens zien dat Facebook nog helemaal niet zo intelligent is als het doet vermoeden. Het weet nog lang niet wat daadwerkelijk je behoeften zijn, en dat levert juist weer irritatie. En ik denk dat het nog wel een paar jaar kan duren voordat ze een werkelijk bruikbaar profiel van je hebben.

      De nee/nee-sticker bestaat online ook, alleen dan in de vorm van
      Addblock: https://chrome.google.com/webstore/detail/adblock/gighmmpiobklfepjocnamgkkbiglidom
      En ShareMeNot: http://sharemenot.cs.washington.edu/
      …maar daar vertel ik hier vast niks nieuws mee.

      Als laatst: Tim bedankt (inderdaad), je toelichting is wat mij betreft duidelijker dan je artikel 🙂

  6. JP

    Prachtige heldere uitleg van hoe Facebook met onze privacy om gaat. Toch nog maar (weer) even geen Facebook account genomen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.