We stellen graag aan je voor: David Korteweg

Een internet vrij van terrorisme, hate speech en uitingsvrijheid

Open Wireless Movement: overal wifi, net als thuis
DOSSIER: Platformen

Gisteren lanceerde de Europese Commissie, samen met enkele grote bedrijven als Facebook en Twitter, een vrijwillige gedragscode om terrorisme en hate speech van het internet te krijgen. Hoewel dat ongetwijfeld niet de bedoeling is, gooit de Europese Commissie daarmee ook onze vrijheid van meningsuiting van het internet.

Onder meer Facebook, Twitter en Google ondertekenden de gedragscode. Vrijwillig, voor zover je van vrijwilligheid kan spreken bij zulke onderwerpen. Zij nemen daarmee “the lead on countering the spread of illegal hate speech online.” Ik zie je al fronzen: private bedrijven die de leiding nemen in de strijd tegen iets illegaals, terwijl dat toch bij uitstek een overheidstaak is? En daar schuilt inderdaad een groot probleem.

In de eerste plaats is de opsporing en vervolging van strafbare feiten een taak van de overheid, niet van private bedrijven zoals Facebook en Twitter. De grote communicatie­platformen, die door hun omvang toch al bijna een monopolie op ons beeld van de wereld om ons heen hebben, moeten nu op verzoek van de overheid gaan bepalen of iets door de beugel kan of niet. Strafbaarheid is daarbij voor hen echt geen doorslaggevend criterium, maar wel of wij als gebruikers geconfronteerd worden. Als iets controversieel of aanstootgevend is, dan is er grote kans dat het bericht wordt verwijderd. Of het ook echt illegaal is, zoals de overheidsdienst beweert, kan niet en wordt niet beoordeeld.

Anders gezegd: met de gedragscode in de hand vragen overheidsdiensten straks aan die grote bedrijven om vermeend illegale (lees: ongewenste) posts en plaatjes “tegen hun algemene voorwaarden aan te houden”. Als het in strijd is met die vaak vage voorwaarden, dan zal het bedrijf de informatie verwijderen. Onwenselijk, want de algemene voorwaarden zijn al veel smaller dan wat de wet toestaat.

In de tweede plaats degradeert de gedragscode onze wetgeving naar een tweede plaats. Daarin zijn meer of minder heldere regels beschreven die er voor moeten zorgen dat de overheid geen misbruik kan maken van haar macht. De bevoegdheden zijn voorzien van waarborgen: er is geregeld onder welke voorwaarden een overheidsdienst de verwijdering van een post mag eisen en er zijn procedures die er voor zorgen dat jij bezwaar kunt aantekenen. Niets van dat alles is er bij die grote platformen. Als Facebook vindt dat een post niet door de beugel kan, dan heb jij dat als gebruiker te slikken. Ook als Facebook die post verwijderd heeft na “een notificatie” van de overheid.

Zo’n gedragscode heeft impact op onze vrijheid van meningsuiting, onze rechtstaat en daarmee op ons allemaal. Om die reden is het belangrijk dat ook de internetgebruiker, of misschien wel gewoon iedereen, gehoord wordt. De Europese Commissie nodigde na aandringen onze collega’s van EDRi en Access Now heel soms uit om over dit onderwerp mee te praten. Maar het stelselmatig negeren van hun punten werden ze zat en daarom kondigden ze gisteren aan daar helemaal mee te stoppen. Ook een verzoek om documenten over het proces en het beleid openbaar te maken, stuitte op veel weerstand. Inmiddels is de zaak aanhangig gemaakt bij de ombudsman.

Onze regering en de Europese Commissie moeten onze vrijheid beschermen. Dat betekent dat overheidsdiensten over adequate middelen moeten beschikken om in te kunnen grijpen als iemand iets illegaals doet. Maar tegelijkertijd moeten die middelen zo zijn ingekaderd dat die overheid daar geen misbruik van kan maken. Het is bij uitstek iets om bij wet te regelen. Een internet vrij van terrorisme, hate speech én vrij van uitingsvrijheid, dat zijn we heel veel slechter af.

  1. Rietveld

    Europa word op dit moment letterlijk in tweeen gespleten, links vs rechts aangewakkerd door de migratiecrisis. Deze regeling komt dan in mijn ogen niet toevallig en gaat voornamelijk gebruikt worden om onwelvallige meningen te onderdrukken.
    Ik denk dat de EU denkt dat dit “de rust bewaard” ik denk eerder het tegenovergestelde, hartenkreten straal negeren heeft nog nooit gewerkt. Frankrijk staat volgens vele meningen dan nu ook op het randje van een burgeroorlog.

    • Jan

      Uitstekende post.
      Ik zie de laatste tijd nogal eens dat een vrij onschuldige gebeurtenis zoals een gesprongen hoofdwaterleiding, voor de overheid ter plaatse voldoende reden is dat de Noodtoestand wordt afgekondigd. Waarna die maandenlang blijft bestaan.

      Ik ben erg bang dat dat de volgende, lekker gemakkelijke (voor de overheid) stap zal zijn: we kondigen de noodtoestand af. In combinatie met jouw post zie je dan eerst dat meningen worden gefilterd (in samenwerking met de grootmachten zoals Facebook en Twitter) en als er dan onrust ontstaat, stelt men de noodtoestand in.

      Dit is een écht big brother scenario. Bekende films beschrijven dit prachtig: eerst censureren, kunstmagie kalmte, overal gezelligheid en warmte en als delen van het volk gaan morren, komen de pantserwagens en honderden mannetjes om die mee te nemen. De computers hebben van tevoren uitgezocht welke voordeuren ze moeten inbeuken.

    • Jan

      PS
      Wel verdorie. Er is een spellingschecker actief!
      “kunstmagie kalmte” moet zijn “kunstmatige kalmte”.

  2. Marcel Ramaker

    Volledig mee eens! Een weinig doordachte actie!

  3. Frank Huysmans

    Terechte zorgen. Tegelijkertijd vraag ik me af of de vrijheid van openbare meningsuiting op door commerciële bedrijven gerunde platforms als Facebook en Twitter überhaupt in goede handen is. Ze zetten om onduidelijke redenen ook parodieaccounts op zwart (http://www.politico.eu/article/twitter-suspends-darthputinkgb-account-mocking-vladimir-putin-russia-spoof-parody-social-media/). Dan misschien beter duidelijke afspraken (EU-benadering) dan ‘alles mag tot onze winstverwachting in gevaar komt’ (VS-benadering). Wat het beste werkt, zal in de praktijk moeten blijken.

  4. Klara

    Wat zou het mooi zijn als wij een internet hadden dat vrij is van terrorisme, haat en discriminatie, terwijl er toch volledige vrijheid van meningsuiting is.

  5. Klaske

    Private bedrijven zijn niet gekozen en maken geen wetten. Ze zijn er dus ook niet om de wet te handhaven. Het paradoxale is dat juist internet voor veel mensen kennelijk drempelverlagend werkt om te gaan schreeuwen en beledigen. Ook het mimesis-effect is veel sterker op internet. (Hij schreeuwt, dan doe ik het ook.)
    Dat Facebook, Twitter, Google, etc. een steeds grotere rol spelen is wel zorgelijk, want hierdoor kan onze democratie in gevaar komen.

    • Caroline

      Je hebt helemaal gelijk Klaske, het is niet aan private bedrijven om wetten te maken en te reguleren, toch is dat precies wat er bijvoorbeeld met TTIP gaat gebeuren. En onze politici láten het zelfs gebeuren, nog erger ze zijn er als de kippen bij om zichzelf en daarmee ons, buiten spel te plaatsen.
      Zijn ze naïef ? Of zitten er nog veel meer adders onder het gras ?

  6. Friedrich N

    “Hate speech” kan vaak vertaald worden naar “shit I don’t agree with”, dat particulier partijen beslissen dat zij dat wel of niet binnen hun domein willen is hun goed recht. De overheid echter, moet hier ver vandaan blijven, censuur en willekeur staan om de hoek wanneer men de vrije expressie wilt inperken.

    Want wat maakt “ik haat ” nou precies anders dan “ik haat Google”? Men zou kunnen zeggen dat er mensen behoren tot de etnische groepering, maar is hetzelfde ook niet te zeggen over Google? Immers bestaat Google ook uit mensen, mensen die zich misschien sterk identificeren met het bedrijf, en zich tevens persoonlijk aangevallen voelen wanneer het beledigd wordt.

    In mijn leven hebben mensen mij geprobeerd te beledigen op tal van wijzen, maar ik ga het mij niet aantrekken. Iemands gevoelens zijn zijn of haar problemen, daar heb ik of iemand anders niks mee te maken. Dat een persoon zich rot voelt is het probleem van die persoon, en die persoon alleen. Dit kan niet aangepakt worden door de vrijheid van meningsuiting op staatsniveau te beperken, niet zonder iedereen te schaden in zijn rechten.

    Het internet is een bijna oneindige verzameling echo chambers, als je enkel wilt horen wat je wilt horen, moet je er een uitkiezen die bij je past. Ik ga niet klagen in een disco dat ze er te weinig vrije jazz spelen, nee, dan ga ik naar een jazzcafé.

    • Friedrich N

      De whitespace in “ik haat ” had “etnische groepering” moeten zijn tussen vishaken, maar de HTML filter heeft die helaas de das omgedaan.

  7. Jan

    Ik ben onder de indruk van de hoge kwaliteit van het artikel, en van de reacties erna.

    Ik lees erg goede argumenten, en er wordt niet overdreven. Overdrijving is overigens niet nodig, want de werkelijkheid is al erg genoeg. Het feit dat er niet wordt overdreven en dat alleen zuivere argumenten worden gebruikt, maakt alles nog veel krachtiger.

  8. dinny

    “Hoewel dat ongetwijfeld niet de bedoeling is”

    Oh wees maar zeker dat dat JUIST de BEDOELING is en was.

    langzaam iedereen met een andere mening monddood maken omdat je niet de agenda van de regering volgt…

  9. gordens

    wat kunnen we doen?

Laat een antwoord achter aan Anoniem Antwoord annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Help mee en steun ons

Door mijn bijdrage ondersteun ik Bits of Freedom, dat kan maandelijks of eenmalig.